جوان آنلاین: عقبنشینی رژیم صهیونیستی از طرح حمله به ضاحیه بیروت، بار دیگر این گزاره را در معادلات غرب آسیا برجسته کرد که در برابر پروژههای توسعهطلبانه تلآویو، آنچه میتواند موازنه قدرت را تغییر دهد، نه بیانیههای دیپلماتیک و نه سکوت نهادهای بینالمللی، بلکه بازدارندگی عملی و تهدید معتبر است. هشدار صریح جمهوری اسلامی ایران مبنی بر اینکه هرگونه تعرض به ضاحیه بیروت به منزله نقض آتشبس تلقی شده و تبعات مستقیم برای رژیم صهیونیستی و حامیان آن خواهد داشت، موجب شد واشینگتن و تلآویو از مسیری که میتوانست منطقه را وارد مرحلهای تازه از تنش و درگیری کند، عقبنشینی کنند. رخدادی که از نگاه بسیاری از ناظران، نشاندهنده نقش تعیینکننده قدرت بازدارندگی ایران در جلوگیری از گسترش جنگ و حفظ موازنه امنیتی در لبنان است. برای بررسی ابعاد این تحول، چرایی عقبنشینی رژیم صهیونیستی و چشمانداز تحولات آینده در جبهه جنوب لبنان، با حسن هانیزاده، کارشناس مسائل غرب آسیا، به گفتوگو نشستهایم.
چه عامل بازدارندهای سبب عقبنشینی نتانیاهو از حمله به ضاحیه بیروت شد؟
بنیامین نتانیاهو پس از بیش از سه ماه کشتار و تخریب بیش از ۸۰ روستا در جنوب لبنان، با هدف اشغال ضاحیه بیروت قصد داشت حمله زمینی سنگینی به لبنان انجام دهد. نیروهای رژیم صهیونیستی نیز تا حدودی آماده بودند که از رود لیتانی عبور و به سمت جنوب ضاحیه بیروت حرکت کنند. در زمانی که جامعه جهانی در سکوت مطلق به سر میبرد و کشورهای عربی نیز به دلیل ملاحظات طایفهای و گرایش مذهبی ساکنان جنوب لبنان (به یک مذهب خاص) سکوت اختیار کردهاند، اما پس از اینکه جمهوری اسلامی ایران و نیروهای مسلح آن هشدار دادند و اعلام کردند که برقراری آتشبس در جنوب لبنان اولویت ایران است، دونالد ترامپ از بنیامین نتانیاهو خواست که این عملیات زمینی را انجام ندهد. این هشدار ایران ثابت کرد که ایران برای امنیت مردم جنوب لبنان و ملت لبنان اهمیت بالایی قائل است، زیرا حمله زمینی ارتش رژیم صهیونیستی به همه طوایف مختلف لبنان آسیب میزند و ممکن است منجر به اشغال بخشهایی از جنوب لبنان شود. اشغال بخشهایی از جنوب لبنان و بیروت، بخشی از سیاست «اسرائیل بزرگ از نیل تا فرات» است که رژیم صهیونیستی و شخص نتانیاهو به دنبال عملیاتی کردن آن هستند. ایران با هشدار به موقع و اعلام آمادگی کامل برای ورود به جنگ، باعث شد دونالد ترامپ احساس خطر کند و از نخستوزیر اسرائیل بخواهد که این عملیات را انجام ندهد و در نهایت همین مسئله به عقبنشینی اسرائیل انجامید.
تهدید نتانیاهو ایجاد یک مسئله جدید برای ایران بود یا یک بلوف با هدف امتیازگیری بیشتر امریکا از ایران در مذاکره؟
نتانیاهو در واقع هدفش این است که مسئله توافق احتمالی ایران و امریکا از مسئله جنوب لبنان جدا شود. این موضوع باعث نگرانی اسرائیل از یک توافق جامع بین ایران و امریکا شده است. از سوی دیگر، بنیامین نتانیاهو احساس میکند آخرین روزهای زندگی سیاسی خود را سپری میکند و میخواهد پیش از کنارهگیری از قدرت، یک دستاورد نظامی مانند اشغال ضاحیه بیروت داشته باشد. او به طور جدی دنبال یک حمله گسترده در این منطقه بود، مشابه آنچه در سال ۱۹۸۲ رخ داد که اسرائیل بیروت را اشغال کرد. اما در این دوره، هشدار ایران باعث عقبنشینی اسرائیل شد.
باید توجه داشت، رژیم صهیونیستی هیچ اقدام نظامی و سیاسی را بدون هماهنگی با کاخ سفید و شخص دونالد ترامپ انجام نمیدهد. بنابراین آنچه در جنوب لبنان در طول ماههای اخیر رخ داد که منجر به شهادت نزدیک به ۳ هزارو ۴۰۰ نفر از مردم بیگناه جنوب لبنان شد، همه با هماهنگی کاخ سفید بوده است. اما با توجه به هشدار شدید ایران، طبیعتاً دونالد ترامپ این هشدار را جدی گرفته، زیرا مسائل منطقه و جهان ارتباط مستقیمی با وضعیت فعلی امریکا دارد.
این عقبنشینی با توجه به سابقه نتانیاهو، دوام دارد یا احتمال دارد که دوباره حمله را از سر بگیرد؟
وضعیت بنیامین نتانیاهو این است که همواره به دنبال بحرانسازی و ماجراجویی است. به نظر میرسد تا زمانی که او در قدرت است، این ماجراجوییها علیه لبنان، سوریه و ایران ادامه خواهد یافت. همچنین به نظر میرسد اکنون شکاف میان سیاستمداران رژیم صهیونیستی به دلیل سیاستهای غیرمنطقی نتانیاهو بسیار زیاد شده و احتمال سقوط کابینه او در آینده وجود دارد.
از سوی دیگر، هدف نتانیاهو از این دست اقدامات، فشار بر ایران و به تعویق انداختن مذاکرات ایران و امریکا است. اما در برهه کنونی به دلایلی، چون مسابقات جام جهانی، امریکاییها به شدت نیازمند آرامش و فضایی آرام هستند، اما اسرائیل به دنبال آن نیست.
ایران چه اقدامی میتواند انجام دهد تا تهدیدات هفتهبههفته نتانیاهو متوقف شود؟ چگونه میتوان از این روند صعودی جلوگیری کرد؟
برای ایران، مسئله لبنان جدا از ایران نیست. ملت ایران و جمهوری اسلامی ایران برای دفاع از ملت مظلوم لبنان هزینهها پرداختهاند، همانطور که مردم لبنان در طول چند دهه گذشته در کنار ملت ایران قرار داشتند. بنابراین ایران همیشه باید انگشت به ماشه باشد تا هر حرکت رژیم صهیونیستی با واکنش عملی ایران مواجه شود. این یک تصمیم کلی در نیروهای مسلح و حاکمیت ایران است.
رژیم صهیونیستی اکنون از ضاحیه عقبنشینی کرده، اما هنوز در بخشهایی از جنوب لبنان حضور دارد. ارتش رژیم از نهر لیتانی هم عبور کرده و بیش از ۸۰ روستا را تخریب یا اشغال کرده است. به نظر میرسد که رژیم صهیونیستی مطابق قطعنامه ۱۷۰۱ باید از جنوب لبنان خارج شود و نیروهای یونیفیل در جنوب لبنان مستقر گردند تا مانع ورود مجدد ارتش اسرائیل شوند. البته وقوع چنین رویدادی بعید است. با توجه به شرایط کشورهای عربی و جهان، به نظر نمیرسد چنین اتفاقی بیفتد، چراکه رژیم صهیونیستی فقط زبان زور را میفهمد. بدون هشدار ایران و ورود ایران برای منع تجاوزات مکرر ارتش این رژیم به جنوب لبنان، امکان عقبنشینی کامل رژیم صهیونیستی از جنوب لبنان وجود ندارد.
چشمانداز این توقف جنگ (و احتمالاً از سرگیری دوباره آن) را چگونه میبینید و این وضعیتی که در لبنان وجود دارد، به کجا میانجامد؟
به نظر میرسد تا زمانی که بنیامین نتانیاهو در رأس قدرت باشد، این وضعیت ادامه خواهد یافت. اما گزارشها نشان میدهد که اختلاف نظر اخیراً بین اعضای کابینه دونالد ترامپ در کاخ سفید با بنیامین نتانیاهو زیاد شده، زیرا برخی از نخبگان امریکا بارها تأکید کردهاند که امریکا هزینههای سنگینی برای ماجراجوییهای بنیامین نتانیاهو پرداخت میکند. به نظر میرسد که بنیامین نتانیاهو طی هفتهها و روزهای آینده به دلایلی، چون بیماری مجبور خواهد بود از قدرت کنارهگیری کند.
اما در واقع، عامل مهم برای توقف حملات، تهدید ایران بوده است. هشدار اخیر ایران علیه رژیم صهیونیستی در مورد جنوب لبنان کاملاً تأثیرگذار بوده و این نشانه اقتدار نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران است که هوشمندانه این موضعگیری را اتخاذ کرد و باعث شد از یک فاجعه بزرگ در منطقه جلوگیری شود.
